Okruszki Władzy 🕵🏻‍♀️

2023

Kiedy dziecko było dzieckiem chodziło machając ramionami. Chciało, żeby strumyk był rzeką, rzeka – potokiem, a ten staw wielkim morzem. Kiedy dziecko było dzieckiem, nie wiedziało, że jest dzieckiem.

Jest to podwójny performance z udziałem Maćka Kryńskiego. Działanie artystów odnosi się do doświadczenia bycia częścią systemu. Oboje wykonawców to absolwenci warszawskiej ASP i to w niej doświadczyli relacji władzy. Poprzez swoje performance połączone kontrastową formą: Kryński w różowym, błyszczącym kombinezonie śpiewał popowe, śmieszne piosenki, udając gwiazdę z dużym parciem na szkło. Gryka w pokoju obok recytowała wiersz o wchodzeniu w dorosłość. Artyści wykonywali swoje performance w osobnych pomieszczeniach, co pogłębiało odczucie alienacji, wyobcowania, ale też lęku i niepewności, którego doświadczali w czasie studiów.

Tytuł performance odnosi się do angielskiego wyrażenia bread cruambing. Według artystów to rzucanie okruszków dobrze opisuje relację student – władze uczelni. Dostaje się namiastkę opieki i prowadzenia, a w zamian oczekuje się szacunku i pełnego oddania, przy jednoczesnym przymykaniu oka na nadużycia. Performance odsłania to uwikłanie i zależność, ale mówi też, że ukojenie wreszcie nadchodzi.

Dla artystki inspiracją dla jej performance był film Wima Wendersa „Niebo nad Berlinem” oraz wiersz: Kiedy dziecko było dzieckiem chodziło machając ramionami. Chciało, żeby strumyk był rzeką, rzeka – potokiem, a ten staw wielkim morzem. Kiedy dziecko było dzieckiem, nie wiedziało, że jest dzieckiem. Wszystko było dla niego pełne życia, a życie było jednym. Kiedy dziecko było dzieckiem, nie miało żadnych opinii, ani nawyków. Często siadało ze skrzyżowanymi nogami, nagle zrywało się do biegu, kosmyki włosów opadały mu na czoło, i nie robiło poważnej miny do fotografii.

Artystka zadaje sobie pytanie: jak patrzeć na siebie dorosłą z poziomu dziecka i czy to jest możliwe? W trakcie wykonywania performance wiersz recytowany był bardzo powoli i cicho, w kontraście do głośnych wykonów Kryńskiego.

Forma performance była odniesieniem do trudności komunikacyjnych w obliczu trudnych sytuacji, tj. mobbing lub przemoc, kiedy strach i wstyd wygrywają. Praca mówi o potrzebie emancypowania się, przekraczania w sobie tych blokad i odważenie się, by powiedzieć głośno o nadużyciach, których się doświadcza. Ważne jest tu pozbycie się stygmatu ofiary, którą zwykle blokuje wstyd, więc milczy.

Tekst: Monika Waraxa
Goyki 3 Art Inkubator, Sopot (PL)
Kuratorka: Katarzyna Sobczak
Performance: Barbara Gryka, Maciej Kryński