Stan Zjednoczony Polska 🪄

2023

Projekt powstał we współpracy z Agatą Konarską do ósmej edycji przedsięwzięcia „Muzyka protestu” w Rondzie Sztuki kuratorowanej przez Adriana Chorębałę.

Czy Polska byłaby Ameryką, gdyby Stan Tymiński został prezydentem?

Dla Barbary Gryki i Agaty Konarskiej Stan Tymiński to postać jak z bajki. Nie uczyły się o nim w szkole, dowiedziały się o jego istnieniu niedawno. Co za abstrakcja: Stan Tymiński bogaty emigrant na co dzień mieszkający w Kanadzie, który pojawił się znienacka w Polsce, żeby w 1990 roku wziąć udział w pierwszych wolnych wyborach prezydenckich. Trudno powiedzieć, czy rzeczywiście chodziło mu wyzwolenie Polaków i sukces ekonomiczny Polski. Udało mu się zebrać sto tysięcy podpisów, żeby wystartować w wyborach i dojść do drugiej tury wyborów.

Jego pojawienie się na scenie politycznej było rodzajem szoku, ale też zagrożenia, szczególnie dla jego kontrkandydata, Lecha Wałęsy. Był on reprezentantem związku zawodowego NSZZ „Solidarność”, zawiązanego przez pracowników Stoczni Gdańskiej, jak również jego pierwszym przewodniczącym i działaczem. W okresie PRL-u był dla Polaków bohaterem rodzącej się demokracji i wolności. Tymiński w okresie wyborów doświadczył nagonki na swoją osobę, w prasie pojawiły się oczerniające i poniżające go paszkwile. Ostatecznie wybory wygrał Lech Wałęsa.

Przedsięwzięcie stawia pytanie o to, co by było gdyby, ale również jest okazją do przywołania tej fascynującej postaci z innego świata (dosłownie), która potencjalnie mogłaby pomóc zmienić Polskę po upadku komunizmu. Tymiński był obietnicą sukcesu i spełnieniem amerykańskiego snu o lepszej przyszłości.

Wideo-teledysk do projektu również przypomina sen. Kandydaci na prezydenta spotykają się na ringu MMA i Stan Tymiński jak rasowy raper dissuje Lecha Wałęsę: Dam ci kęsa, potem idziesz lulu jak towarzysz Gie….Rek lama mego klubu hula już po mieście…Tymiński Stan Umysłu. Autorem dissów jest Piotr Michalczuk, który stworzył je na podstawie wycinków z gazet oczerniających Stana Tymińskiego. Obrazy do wideo wygenerowane zostały przez AI. Politykom towarzyszą żony, które w teledysku pojawiają się jako puste balony nad głowami kandydatów na prezydenta, bo w debacie politycznej pozostają nieme, co w przypadku Myrny Graciela’i – peruwiańskiej żony Stana Tymińskiego, która nie mówiła po polsku, było dosłowne.

Projekt wpisuje się w nowy nurt historii definiowany przez Ewę Domańską jako „historia ratownicza”, która podejmuje multidyscyplinarne podejście do badania przeszłości, któremu przyświeca nie tylko poznawczy aspekt jej odkrywania, przywracania, zachowywania oraz udostępnianie zapomnianych, pomijanych czy wykluczanych fragmentów przeszłości, które pozostają poza głównym nurtem.

 

Tekst 🪄

Wałęsa chuju nie ogarniesz jaki mam tu cel

Przyjechałem z Peru jak jebany Rockefeller

Dam Ci kęsa, potem idziesz lulu, jak towarzysz Gie

Rek lama mego klubu hula już po mieście

 

U mnie w sztabie mam byłe SB

Bolo mam na Ciebie tekę, Twoi ludzie jak dzieci we mgle

Prostaku, Imma liberty represent

From Toronto to Acapulco – DMT in ma hand

 

Panie Tymiński, pana przypadek to żart

nad nami Matka Boska panu zaś pomaga czart

Dyjobeł z dżungli bez zaplecza wali się Twój domek z kart

Twoich kumpli raz już pogoniłem, teraz będzie second part

Ja i mój skład obalylymy komune

Pan się gubi w zeznaniach wjechał chyba mocny trunek

To nie polska wódka, żeby było git

Tylko narkotik, czarna teczka, czarny garniak, czyli Żyd.

 

Tymiński Stan Umysłu

Kaczyńskich księżyca kradzież to SCAM

Gdy dolecieli byłem już tam

DNA double helix represent reptillian

Ram papa pam Ram papa pam Ram papa pam Ty plebs Ja Pan

Robie sobie flex, Ty dostajesz ban

I am Libertarian

W gaciach masz zwykły flet ja mam Top Gun

To nie Twój interes, co ćpam

Na dupy ból dam Ci lek to buch z bonga

Zrobię tu Zjednoczony Stan Polska

Włączam se internet kupuje stocka

Podzielę się tym, to wiedza proroka

Święte psy ślinią się gdy widzą pokarm

Jestem hycel, wbijam im na lokal.

 

Tekst: Monika Waraxa
Muzyka Protestu, Rondo Sztuki, Katowice (PL)
Kurator: Adriana Chorębała
Muzyka: Piotr Michalczuk
AI: Agata Lankamer